Breathing Space - 60 dni ochrony przed wierzycielami

Straciłeś kontrakt, przez dwa miesiące nie płaciłeś rat, a teraz dostajesz cztery telefony dziennie i zapowiedź wizyty enforcement agenta. W Anglii i Walii istnieje w takiej sytuacji formalne narzędzie, o którym mało kto wie: Breathing Space daje 60 dni, w których odsetki stoją, a wierzyciele nie mogą się do Ciebie odzywać ani prowadzić egzekucji. Nie jest to umorzenie długu, tylko czas na poukładanie sprawy.

Skąd to się wzięło i kogo dotyczy

Program nazywa się formalnie Debt Respite Scheme i działa od maja 2021 roku na podstawie regulacji z 2020 roku. Obejmuje Anglię i Walię. W Szkocji odpowiednikiem jest statutory moratorium w ramach Debt Arrangement Scheme, które daje sześć miesięcy ochrony i ma osobne zasady.

Są dwa warianty:

Trwa 60 dni. Możesz z niego skorzystać raz na 12 miesięcy. Warunkiem jest, że mieszkasz w Anglii lub Walii, masz dług kwalifikujący się do programu i nie jesteś aktualnie w bankructwie, IVA ani DRO.

Dla osób w kryzysowym leczeniu zdrowia psychicznego. Trwa tyle, ile leczenie, plus 30 dni po jego zakończeniu. Nie ma limitu raz na rok i nie ma górnej granicy czasowej. Wniosek składa się na podstawie zaświadczenia od Approved Mental Health Professional, a zgłoszenia może dokonać osoba wyznaczona, na przykład członek rodziny.

Nie złożysz wniosku sam

To pierwsza rzecz, która zaskakuje. Nie ma formularza online do samodzielnego wypełnienia. Wniosek musi złożyć w Twoim imieniu doradca dłużny z uprawnieniami, czyli podmiot autoryzowany przez FCA albo organizacja charytatywna działająca na zasadzie wyłączenia. W praktyce dzwonisz do jednej z organizacji:

- StepChange - największa, obsługa telefoniczna i online

- National Debtline - infolinia i narzędzie samoobsługowe z doradcą

- Citizens Advice - dobre przy sprawach mieszanych, gdzie w grę wchodzą też benefity

- PayPlan - w tym obsługa spraw z DMP

- Christians Against Poverty - wsparcie także w formie wizyt domowych

Doradca ocenia, czy nie dasz rady spłacać zobowiązań i czy Breathing Space faktycznie coś w Twoim przypadku zmieni. Nie jest to formalność - jeżeli oczywistym rozwiązaniem jest po prostu telefon do lendera, doradca może uznać, że moratorium nie jest potrzebne.

Co się dzieje po zgłoszeniu

Doradca wpisuje Cię do rejestru prowadzonego przez Insolvency Service. Rejestr nie jest publiczny - dostęp do niego mają tylko wierzyciele. Wszyscy wskazani wierzyciele dostają powiadomienie i od tego momentu, przez 60 dni:

- nie mogą naliczać odsetek, opłat ani kar za objęte długi

- nie mogą kontaktować się w sprawie odzyskania należności - koniec z listami, telefonami i SMS-ami

- nie mogą rozpocząć ani kontynuować egzekucji - enforcement agenci muszą się wstrzymać

- nie mogą wystąpić o CCJ ani wykonać istniejącego wyroku

- nie mogą wypowiedzieć umowy wyłącznie z powodu objęcia długu moratorium

Między 25. a 35. dniem doradca ma obowiązek przeprowadzić przegląd sprawy i sprawdzić, czy nadal spełniasz warunki. Jeśli w tym czasie przestałeś współpracować albo zaciągnąłeś nowe zobowiązania, ochrona może zostać cofnięta wcześniej.

Jakie długi się kwalifikują, a jakie nie

- Karty kredytowe, pożyczki gotówkowe, chwilówki, catalogue credit, BNPL

- Overdrafty

- Zaległości w Council Tax

- Zaległości czynszowe

- Zaległości za media, telefon i internet

- Zaległości hipoteczne, czyli sam dług z tytułu niezapłaconych rat

- Nadpłacone benefity i część zobowiązań wobec HMRC

- Bieżące raty kredytu zabezpieczonego - mortgage i hire purchase płacisz dalej normalnie

- Grzywny sądowe i mandaty karne

- Alimenty i zobowiązania z postępowań rodzinnych

- Student Loans

- Długi powstałe wskutek oszustwa

- Zobowiązania z confiscation orders

To rozróżnienie ma ogromne znaczenie przy hipotece. Zaległość z ostatnich trzech miesięcy jest objęta ochroną, ale ratę za bieżący miesiąc musisz zapłacić. Jeśli tego nie zrobisz, lender może iść dalej z procedurą przejęcia nieruchomości mimo moratorium.

Co Breathing Space robi z raportem kredytowym

Samo moratorium nie ma osobnego kodu na raporcie w Experianie, Equifaksie ani TransUnion i nie jest publicznie ogłaszane. Ale to nie znaczy, że jest niewidoczne w skutkach.

Wierzyciele dalej raportują status Twoich kont, więc za każdy miesiąc zaległości pojawi się marker opóźnienia albo Arrangement to Pay. Jeśli sprawa dojdzie do defaultu, default zostanie zarejestrowany zgodnie z normalnymi zasadami i będzie widoczny przez sześć lat.

Nie licz też na to, że w trakcie 60 dni złożysz wniosek o mortgage. Bank i tak zobaczy zaległości na raporcie i na wyciągach.

Jak wykorzystać te 60 dni

Sama pauza niczego nie rozwiązuje. Jeśli po 60 dniach wrócisz do tego samego punktu, wierzyciele wznowią naliczanie odsetek i egzekucję dokładnie tam, gdzie skończyli. Plan minimum:

1. Tydzień 1-2: pełna lista długów z kwotami, nazwami wierzycieli i numerami referencyjnymi. Budżet miesięczny na formularzu Standard Financial Statement.

2. Tydzień 3-4: sprawdź świadczenia, do których masz prawo. Bardzo często okazuje się, że ktoś nie pobiera Universal Credit, Council Tax Reduction albo nie zgłosił zmiany sytuacji.

3. Tydzień 5-6: z doradcą wybierz ścieżkę docelową. Realne opcje to Debt Management Plan, DRO przy niskich długach i braku majątku, IVA przy wyższych kwotach i stałym dochodzie, albo bankructwo.

4. Tydzień 7-8: uruchom wybrane rozwiązanie, żeby ochrona nie skończyła się w próżni.

Nie bierz nowego kredytu na spłatę starego. Nie płać wybranym wierzycielom kosztem innych, bo to psuje pozycję negocjacyjną. Nie ignoruj korespondencji z sądu, bo pisma procesowe w sprawach nieobjętych moratorium dalej biegną.

Kiedy to naprawdę pomaga

Najlepiej działa, gdy problem jest przejściowy i masz konkretną datę, po której sytuacja się poprawia - nowy kontrakt od przyszłego miesiąca, powrót do pracy po chorobie, sprzedaż samochodu. Wtedy 60 dni bez rosnących odsetek realnie ratuje budżet.

Gorzej, gdy dochód po prostu nie pokrywa zobowiązań. Wtedy Breathing Space odsuwa problem o dwa miesiące, a właściwą decyzją jest od razu rozmowa o DRO albo IVA.

Kiedy sytuacja się ustabilizuje, wróć do raportu i sprawdź, jakie markery faktycznie zostały zapisane w tych miesiącach - pełny obraz ze wszystkich trzech agencji zbierzesz przez CheckMyFile i to od niego zaczyna się plan powrotu do zdolności kredytowej.