Budżet domowy przed mortgage - metoda 50/30/20 po brytyjsku

Reguła 50/30/20 wygląda ładnie na Instagramie i rozpada się przy pierwszym rachunku za wynajem w Reading. Połowa wypłaty na potrzeby, trzy dziesiąte na zachcianki, jedna piąta na oszczędności to punkt wyjścia, a nie prawo natury. Zobaczmy, jak to wygląda na prawdziwych brytyjskich liczbach i po co w ogóle to robić przed wnioskiem o mortgage.

Zasada w skrócie i dlaczego lender ją lubi

Dzielisz dochód netto, czyli to, co faktycznie wpływa na konto po podatku, National Insurance i pension, na trzy koszyki:

- 50 procent - potrzeby. Czynsz, council tax, media, jedzenie, dojazdy, ubezpieczenia, minimalne raty zobowiązań.

- 30 procent - zachcianki. Wyjścia, subskrypcje, ubrania, wakacje, sprzęt.

- 20 procent - przyszłość. Oszczędności, nadpłaty długu ponad minimum, depozyt.

Lendera interesuje głównie ten trzeci koszyk. Underwriter, który widzi na wyciągu stały odpływ 300 funtów na konto oszczędnościowe każdego miesiąca przez rok, ma dowód, że stać Cię na wyższą ratę. To nie wchodzi do żadnej formalnej rubryki, ale przy granicznych wnioskach realnie waży.

Przeliczenie na realne brytyjskie liczby

Weźmy singla z dochodem netto 2 400 funtów miesięcznie, co odpowiada mniej więcej 34 000 funtów brutto rocznie. Podział książkowy dawałby 1 200 na potrzeby, 720 na zachcianki i 480 na oszczędności.

Teraz koszty z prawdziwego życia poza Londynem:

- Wynajem pokoju z rachunkami albo połowa jednosypialniowego mieszkania: 550-800 funtów

- Council tax, band B lub C, po podziale na współlokatorów albo ze zniżką 25 procent dla osoby mieszkającej samotnie: 95-160 funtów

- Energia i gaz: 90-140 funtów zależnie od pory roku i standardu budynku

- Woda: 30-45 funtów

- Broadband: 25-35 funtów

- Telefon: 10-20 funtów

- TV licence: około 15 funtów miesięcznie, jeśli oglądasz na żywo albo iPlayer

- Jedzenie i chemia: 220-320 funtów

- Dojazdy - paliwo albo bilet: 90-180 funtów

- Ubezpieczenie samochodu rozłożone na miesiąc: 45-90 funtów

Suma minimalna wychodzi około 1 170 funtów, realistyczna około 1 500. Czyli koszyk potrzeb to w praktyce 50-63 procent, a nie równe 50. To normalne i nie znaczy, że robisz coś źle.

Modyfikacje, które mają sens w UK

Dla osób wynajmujących w drogich miastach. Potrzeby dostają realne 60 procent, zachcianki spadają do 20, ale oszczędności zostają nietknięte. To wersja, którą polecam większości osób zbierających na depozyt.

Londyn, Cambridge, Oxford, Brighton. Sam wynajem zjada tu 40 procent dochodu. Zachcianki schodzą do minimum, ale zasada pozostaje: dwadzieścia procent idzie na przyszłość, niezależnie od wszystkiego.

Dla par bez dzieci z dwoma dochodami, które mają realną szansę odkładać jedną trzecią. Przy dwóch pensjach po 2 000 netto to 1 200 funtów miesięcznie, czyli depozyt 10 procent na dom za 200 000 funtów w około 17 miesięcy.

Jeśli masz karty kredytowe albo pożyczkę, nadpłaty ponad minimum idą do koszyka dwudziestu procent. Spłata karty z oprocentowaniem 24,9 procent to inwestycja o gwarantowanej stopie zwrotu, jakiej nie da Ci żadne konto oszczędnościowe.

Jak liczyć to bez arkusza kalkulacyjnego

Monzo, Starling i Chase pozwalają dzielić pieniądze na wydzielone przegródki. Ustaw trzy przegródki odpowiadające koszykom i przelewaj do nich w dniu wypłaty, zanim cokolwiek wydasz. To metoda pay yourself first i działa lepiej niż jakiekolwiek śledzenie wstecz.

Jeśli wypłata wpada dwudziestego piątego, ustaw zlecenie stałe na dwudziestego szóstego. Pieniądze znikają, zanim zdążysz je zauważyć.

Aplikacje. Emma i Snoop kategoryzują transakcje automatycznie przez Open Banking. Money Dashboard i YNAB są dla tych, którzy lubią pełną kontrolę. Wystarczy jedna, nie pięć.

Zwykła kartka. Trzy miesiące ręcznego spisywania wydatków uczy więcej o Twoim budżecie niż rok automatycznych wykresów. Nudne, ale skuteczne.

Czego nie widać w regule 50/30/20

Ubezpieczenie samochodu, MOT, serwis pieca, prezenty świąteczne, wyjazd do Polski. Jeżeli nie masz na to osobnej przegródki, każdy z tych wydatków rozbija miesiąc i ląduje na karcie kredytowej. Podziel roczną sumę przez dwanaście i traktuj jak stały rachunek.

Inflacja rachunków. Council tax rośnie zwykle raz w roku, od kwietnia. Energia zmienia się z cyklem price cap. Budżet zrobiony raz i nieaktualizowany przez dwa lata jest fikcją.

Pension. Jeśli liczysz dochód netto po składce emerytalnej, pension już jest w Twoim oszczędzaniu i nie musisz go liczyć drugi raz w koszyku dwudziestu procent. Ale nie oszukuj się, że składka 5 procent w auto-enrolment to Twoje oszczędności na depozyt.

Budżet a wniosek o mortgage

Trzy miesiące przed złożeniem wniosku Twoje wyciągi zaczynają być dokumentem. Underwriter szuka:

- Braku przekroczeń overdraftu i braku opłat za odrzucone direct debits

- Salda, które nie schodzi do zera przed wypłatą

- Regularnych oszczędności, nawet niewielkich

- Braku transakcji, które go zaniepokoją - zakłady, chwilówki, przelewy do firm typu buy now pay later

Klarowny budżet załatwia wszystkie te punkty przy okazji. To praktyczny powód, żeby zrobić budżet, obok tego oczywistego, że zostanie Ci w kieszeni więcej pieniędzy.

Budżet pary, gdy zarobki są bardzo różne

Typowa sytuacja: on zarabia 2 800 netto, ona 1 500 netto. Trzy podejścia, każde ma swoich zwolenników.

Wszystko do wspólnego worka. Cały dochód idzie na wspólne konto, wydatki i oszczędności są wspólne, każde ma stałą kwotę na własne wydatki, na przykład po 150 funtów miesięcznie. Najprostsze w rozliczeniu, wymaga zaufania.

Proporcjonalnie do dochodu. Wspólne koszty dzielicie w proporcji zarobków, czyli tu mniej więcej 65 do 35 procent. Reszta zostaje u każdego. Uczciwe, gdy różnica jest duża, i bardzo popularne u par, które kupują dom bez ślubu.

Po połowie. Działa tylko przy zbliżonych dochodach. Przy 2 800 i 1 500 osoba zarabiająca mniej zostaje praktycznie bez marginesu i to zwykle kończy się konfliktem, a przy okazji zerowymi oszczędnościami po jednej stronie, co widać potem na wyciągach przy wniosku o mortgage.

Cokolwiek wybierzecie, wspólne konto z widocznymi wpłatami od obojga i regularnym odkładaniem robi na underwriterze lepsze wrażenie niż dwa oddzielne konta i przelewy w losowych kwotach.

Plan na pierwszy miesiąc

1. Wypisz dochód netto z ostatnich trzech payslipów i weź średnią, nie najlepszy miesiąc

2. Ściągnij wyciągi za trzy miesiące i pogrupuj wydatki na trzy koszyki, bez oszukiwania się przy kategoriach

3. Policz realny procent każdego koszyka - to Twój punkt startowy

4. Wybierz wariant proporcji, który da się utrzymać, a nie ten, który ładnie wygląda

5. Ustaw stałe zlecenie na oszczędności w dniu po wypłacie

6. Wydziel osobną przegródkę na wydatki roczne i wpłacaj tam co miesiąc jedną dwunastą sumy

7. Sprawdzaj co kwartał, nie codziennie

Jeśli w trakcie porządków znajdziesz stary direct debit do firmy, o której zapomniałeś, albo kartę, której nie zamknąłeś, sprawdź od razu raport na CheckMyFile - te same zapomniane konta potrafią ciągnąć w dół Twój scoring przed wnioskiem o mortgage.