Charging order - kiedy CCJ zamienia się w obciążenie domu

Solicitor dzwoni trzy tygodnie przed completion i mówi, że w rejestrze Land Registry na Twojej nieruchomości figuruje wpis, o którym nie wiedziałeś. Kwota: 4 100 funtów plus koszty. Źródłem jest CCJ sprzed dwóch lat, na który nie odpowiedziałeś. Charging order zamienia zwykły dług konsumencki w obciążenie Twojego domu i jest to jedna z najbardziej niedocenianych konsekwencji zignorowanego wyroku.

Jak z długu na karcie robi się obciążenie nieruchomości

Droga jest zawsze taka sama i ma kilka etapów, a każdy z nich dawał Ci szansę na reakcję.

1. Przestajesz płacić, wierzyciel wysyła Default Notice, dług trafia do windykacji.

2. Wierzyciel składa pozew, sąd wysyła claim form na Twój ostatni znany adres. Masz 14 dni na odpowiedź.

3. Brak odpowiedzi to wyrok zaoczny, czyli CCJ, zwykle z terminem płatności 30 dni albo z ratami.

4. Nie płacisz zgodnie z wyrokiem, więc wierzyciel sprawdza w Land Registry, czy jesteś właścicielem nieruchomości.

5. Składa wniosek o interim charging order.

Sprawdzenie właściciela kosztuje wierzyciela kilka funtów, więc robi się to rutynowo. Jeśli jesteś na title register, jesteś celem.

Interim i final charging order

Wydawany przez sędziego bez rozprawy, na dokumentach. Zostaje zarejestrowany w Land Registry jako notice albo restriction, w zależności od tego, czy nieruchomość jest Twoja w całości, czy współwłasna. Od tego momentu jest widoczny w rejestrze dla każdego, kto go sprawdzi, w tym dla solicitora kupującego Twój dom.

Odpis dostajesz zwykle w ciągu 21 dni. Sąd wyznacza rozprawę.

Zanim dojdzie do rozprawy, masz prawo złożyć pisemny sprzeciw - co do zasady w terminie 28 dni od doręczenia. To jedyny realny moment na obronę. Argumenty, które faktycznie działają:

- Nie wiedziałeś o pozwie, bo poszedł na stary adres, i składasz równolegle wniosek o uchylenie wyroku

- Płacisz raty zgodnie z CCJ i wykazujesz to wyciągami

- W nieruchomości mieszka rodzina, a Twój udział jest znikomy w stosunku do długu

- Są inni wierzyciele i orzeczenie faworyzowałoby jednego kosztem pozostałych

Po rozprawie sąd zwykle utrzymuje obciążenie. Trafia ono na stałe do rejestru i zostaje do momentu spłaty.

Rzecz, która zaskakuje najbardziej

Od zmian wprowadzonych ustawą Tribunals, Courts and Enforcement Act 2007, obowiązujących od jesieni 2012 roku, sąd może wydać charging order nawet jeśli terminowo płacisz raty zasądzone w CCJ. Wcześniej wystarczyło płacić, żeby się zabezpieczyć. Dziś wierzyciel może zabezpieczyć się na nieruchomości niejako profilaktycznie.

W praktyce sędziowie przy regularnych wpłatach częściej wydają orzeczenie z zastrzeżeniem, że nie będzie egzekwowane, dopóki płacisz. Ale samo obciążenie i tak powstaje.

Współwłasność i partner

Jeśli dom jest Twój i partnera, a dług tylko Twój, obciążenie dotyczy wyłącznie Twojego udziału w wartości. Formalnie w rejestrze pojawia się restriction, a nie charge na całej nieruchomości. Partner nie odpowiada za Twój dług.

To jednak nie znaczy, że nic go to nie dotyczy. Przy sprzedaży albo remortgage wpis trzeba usunąć, a solicitor będzie tego wymagał przed transakcją. W praktyce sprawa i tak wraca na stół w najgorszym możliwym momencie.

Czy stracisz dom? Order for sale

To osobny, kolejny wniosek, składany po uzyskaniu final charging order. Sąd ma pełną swobodę i przy zamieszkanej nieruchomości rodzinnej z małym długiem odmawia bardzo często.

Dla długów konsumenckich objętych Consumer Credit Act obowiązuje ponadto próg: order for sale nie może zostać wydany, jeżeli dług jest niższy niż 1 000 funtów. Przy typowych kwotach po kartach kredytowych próg jest przekroczony, ale sama procedura jest kosztowna i wierzyciele sięgają po nią rzadko. Znacznie częściej po prostu czekają na sprzedaż albo remortgage.

Jest tu jeszcze jedna zasada: wyroki County Court na kwotę poniżej 5 000 funtów nie generują odsetek ustawowych. Powyżej tego progu nalicza się 8 proc. rocznie. Przy charging order na dużą kwotę te odsetki potrafią przez lata podwoić zobowiązanie, więc przy wyższych sumach nie ma sensu czekać.

Co to robi z Twoim mortgage

Tu jest sedno, jeśli czytasz ten blog z myślą o kredycie.

- Remortgage jest praktycznie zablokowany. Nowy lender wchodzi jako pierwsze zabezpieczenie i nie zgodzi się na wcześniejszy wpis obcego wierzyciela. Standardem jest warunek spłaty i wykreślenia przed completion.

- Product transfer u obecnego lendera zwykle przechodzi, bo nie ma nowego badania tytułu. To często jedyna dostępna droga, gdy kończy się fix.

- Sprzedaż domu jest możliwa, ale z ceny idzie najpierw mortgage, potem charging order, a dopiero reszta do Ciebie.

- Nowy zakup to inna sprawa - obciążenie jest przypisane do konkretnej nieruchomości, natomiast CCJ, który za nim stoi, i tak zostaje na raporcie przez sześć lat i decyduje o dostępie do lenderów.

Jak się tego pozbyć

1. Spłać kwotę objętą orzeczeniem, wraz z kosztami sądowymi wierzyciela, które zostały doliczone do długu.

2. Uzyskaj pisemne potwierdzenie od wierzyciela, że zobowiązanie zostało rozliczone i że zgadza się na wykreślenie wpisu.

3. Złóż wniosek do Land Registry - formularz CN1 przy wykreśleniu notice, formularz RX3 przy wykreśleniu restriction. Bez tego wpis zostaje w rejestrze mimo spłaty.

4. Wystąp do sądu o Certificate of Satisfaction dla samego CCJ, formularz N443, opłata rzędu 15 funtów. Wpis na raporcie zostanie, ale zmieni status na satisfied, co realnie poprawia sytuację przy wnioskach.

Jak w ogóle do tego nie dopuścić

Cały mechanizm rusza dopiero po CCJ, a CCJ najczęściej powstaje przez brak odpowiedzi na pozew wysłany pod stary adres. Trzy nawyki, które to eliminują:

- Aktualizuj adres wszędzie, także u dawnych wierzycieli, i przekierowuj pocztę przy przeprowadzce

- Na każdy claim form odpowiadaj w ciągu 14 dni, choćby wnioskiem o więcej czasu albo kwestionując kwotę

- Jeśli CCJ już jest, a raty są nierealne, złóż wniosek N245 o ich zmianę zamiast po prostu przestać płacić

Sprawdź też, czy nie masz zaocznego CCJ, o którym nie wiesz - sprawdzisz to w Registry Trust, a wpis zobaczysz również na raporcie kredytowym. Dane ze wszystkich trzech agencji naraz sprawdzisz przez CheckMyFile. To najprostszy sposób, żeby upewnić się, że nic nie wisi pod Twoim starym adresem.