Emergency fund - ile odłożyć zanim kupisz dom

Najgorszy moment finansowy w całym procesie zakupu domu przychodzi dwa tygodnie po completion. Depozyt poszedł, opłaty solicitora poszły, Stamp Duty poszedł, a pralka w nowym domu właśnie przestała wirować. Poduszka finansowa jest po to, żeby ten moment nie skończył się kartą kredytową na 24 procent.

Emergency fund to nie depozyt

Podstawowy błąd, który widuję najczęściej: człowiek zbiera 25 000 funtów, wpłaca wszystko jako depozyt i zostaje z zerem. Formalnie kupił dom. Praktycznie jest jedną awarią od poważnych kłopotów.

Emergency fund to osobne pieniądze, których nie ruszasz na zakup nieruchomości. Trzymane na innym koncie, najlepiej w innym banku, żeby nie kusiło.

Ma pokrywać sytuacje, których nie da się zaplanować: utratę pracy, chorobę, awarię pieca w styczniu, pilny wyjazd do Polski, naprawę samochodu, którym dojeżdżasz do pracy. To nie jest fundusz na wakacje ani na nową kanapę.

Ile konkretnie - liczy się od wydatków, nie od dochodu

Standard mówi 3-6 miesięcy. Ale trzy miesiące czego? Nie dochodu, tylko niezbędnych wydatków.

Przykład. Zarabiasz 2 400 funtów netto, ale gdy stracisz pracę, przestaniesz wydawać na dojazdy do biura, wyjścia i subskrypcje. Twoje minimum przetrwania to może być 1 600 funtów: rata mortgage 750, council tax 150, media 170, jedzenie 250, ubezpieczenia 100, transport 90, rezerwa 90.

Przy tej liczbie:

- Trzy miesiące to 4 800 funtów

- Sześć miesięcy to 9 600 funtów

To już konkretna kwota, a nie hasło. Policz swoją, zanim ustalisz cel.

Ile w zależności od Twojej sytuacji

Umowa o pracę na czas nieokreślony, jeden dochód w gospodarstwie: minimum trzy miesiące, docelowo cztery. Jeśli masz statutory sick pay i jakąkolwiek odprawę w kontrakcie, dolna granica jest do obrony.

Para z dwoma stabilnymi dochodami: trzy do czterech miesięcy wspólnych wydatków. Ryzyko, że oboje stracicie pracę w tym samym miesiącu, jest niskie.

Self-employed, CIS, contractor: sześć do dziewięciu miesięcy. Brak sick pay, brak redundancy pay, dochód nierówny. Do tego dochodzi rezerwa na podatek, którą trzymasz osobno i której absolutnie nie mieszasz z poduszką.

Zero-hours i agency: sześć miesięcy. Godziny potrafią spaść z tygodnia na tydzień bez żadnego uprzedzenia i bez odprawy.

Osoby z dziećmi: dodaj co najmniej miesiąc do każdego z powyższych. Childcare w UK to jeden z największych stałych kosztów i nie znika, gdy tracisz pracę.

Co się dzieje w pierwszych trzech miesiącach w domu

Ludzie nie doceniają tej listy. Realne koszty, które pojawiają się zaraz po przeprowadzce:

- Wymiana zamków - 100-180 funtów, i naprawdę warto, bo nie wiesz, ile kopii kluczy krąży

- Serwis pieca i sprawdzenie instalacji gazowej przez Gas Safe engineer - 80-120 funtów

- Zasłony, rolety, karnisze - 300-600 funtów przy trzech oknach, bo poprzedni właściciel wszystko zabrał

- Pralka, lodówka, kuchenka, jeśli nie były w cenie - 600-1 200 funtów

- Przeprowadzka z firmą - 350-900 funtów zależnie od odległości

- Farba i podstawowe malowanie - 200-400 funtów

- Ubezpieczenie budynku, pierwsza rata - 20-40 funtów miesięcznie

Suma potrafi łatwo przekroczyć 2 000 funtów. To nie jest emergency fund, to osobna pozycja w budżecie zakupu, którą warto zaplanować obok poduszki.

Gdzie trzymać te pieniądze

Kryteria są proste: dostęp w ciągu 24-48 godzin, bez kary, z jakimkolwiek sensownym oprocentowaniem, w instytucji objętej gwarancją FSCS do 85 000 funtów na osobę na instytucję.

Podstawowa opcja. Oprocentowanie na rynku waha się i warto porównać - Marcus, Chase, Kroo, Tandem, Zopa regularnie pojawiają się w czołówce tabel. Sprawdź, czy stawka nie zawiera bonusu wygasającego po 12 miesiącach.

Odsetki wolne od podatku, roczny limit wpłat 20 000 funtów na wszystkie ISA łącznie. Sensowne, jeśli Twoje odsetki przekraczają Personal Savings Allowance, czyli 1 000 funtów rocznie przy podstawowej stawce podatku.

National Savings and Investments, wypłata w 2-3 dni robocze, kapitał gwarantowany przez Skarb Państwa. Zamiast odsetek losowanie nagród. Przy małych kwotach realny zwrot bywa bliski zeru, ale bezpieczeństwo jest maksymalne.

- Nie trzymaj poduszki na Stocks and Shares ISA. Awaria pieca nie zaczeka, aż rynek się odbije.

- Nie zamykaj pieniędzy na fixed rate bond na rok, jeśli to jedyna Twoja rezerwa.

- Nie trzymaj jej na koncie bieżącym razem z wypłatą. Zniknie, a Ty nawet nie zauważysz kiedy.

- Nie trzymaj w gotówce w domu. Ubezpieczenie pokrywa zwykle niewielką kwotę gotówki, a stopa zwrotu to minus inflacja.

Jak zbudować poduszkę bez cudów

1. Ustal cel kwotowy na podstawie własnych wydatków, nie ogólnej zasady

2. Otwórz osobne konto w banku, w którym nie masz karty debetowej pod ręką

3. Ustaw standing order na dzień po wypłacie, choćby na 100 funtów

4. Wrzuć tam każdy zwrot podatku, refund i nadwyżkę z premii

5. Włącz round-ups w Monzo albo Starling, jeśli lubisz drobne automatyzmy - to zwykle 15-30 funtów miesięcznie bez wysiłku

6. Gdy uzbierasz równowartość jednego miesiąca wydatków, zwolnij tempo i przenieś nadwyżkę na depozyt, potem wróć do budowania po zakupie

Pierwszy tysiąc funtów jest najtrudniejszy i najważniejszy. Zamienia większość drobnych kryzysów z dramatu w niedogodność.

Kiedy sięgać po poduszkę, a kiedy nie

Fundusz awaryjny bez zasad użycia zamienia się w konto na wszystko. Prosty test przed każdą wypłatą: czy ten wydatek jest nieoczekiwany, konieczny i pilny? Muszą być spełnione wszystkie trzy warunki.

- Pęknięta rura w listopadzie - tak, wszystkie trzy

- Naprawa auta, którym dojeżdżasz do pracy - tak

- Bilet do Polski na pogrzeb - tak

- Wymiana kuchni, bo się nie podoba - nie, to wydatek do zaplanowania i idzie z innej przegródki

- Wakacje w Chorwacji - nie

- Rata karty kredytowej, którą co miesiąc obciążasz ponad miarę - nie, to sygnał, że budżet nie działa i trzeba naprawić przyczynę

Po każdym użyciu odbuduj fundusz w pierwszej kolejności, przed powrotem do innych celów oszczędnościowych. Trzy miesiące ze zmniejszonymi wydatkami zwykle wystarczą, żeby wrócić do poprzedniego poziomu.

Uwaga przy wniosku o mortgage

Underwriter widzi Twoje konta oszczędnościowe i to dobrze. Ale nagły skok salda o 8 000 funtów na sześć tygodni przed wnioskiem uruchomi pytanie o źródło środków. Procedury AML wymagają wyjaśnienia każdej większej, nietypowej wpłaty.

Jeśli dostałeś pieniądze od rodziców, przygotuj gifted deposit letter. Jeśli sprzedałeś samochód, zachowaj dowód sprzedaży i V5C. Jeśli to Twoje oszczędności przeniesione z innego konta, dołącz wyciąg pokazujący historię. Regularne, powolne odkładanie widoczne przez rok jest z punktu widzenia wniosku znacznie wygodniejsze niż jedna duża wpłata, nawet całkowicie legalna.

Zanim ustalisz cel oszczędnościowy, sprawdź raport na CheckMyFile - jeśli okaże się, że masz na nim default albo zaległość, priorytetem może się okazać uporządkowanie historii kredytowej, zanim zaczniesz gonić za szóstym miesiącem poduszki.