Firmy windykacyjne w UK - jakie mają prawa i czego nie mogą

List na czerwonym papierze, słowo FINAL wielkimi literami, zapowiedź wizyty przedstawiciela pod adresem i kwota 2 640 funtów, z czego 400 to opłaty doliczone przez samą firmę. Tak wygląda standardowa korespondencja z firmy windykacyjnej w UK. Zanim się zdenerwujesz, zapamiętaj jedną rzecz: debt collector nie ma żadnych uprawnień, których nie ma zwykła osoba prywatna. Nie wejdzie do domu, nie zabierze telewizora, nie zajmie pensji.

Kto jest kim: trzy różne rzeczy, które ludzie mylą

Firma odzyskująca dług na zlecenie wierzyciela albo taka, która kupiła wierzytelność. Lowell, Cabot Credit Management, PRA Group, Intrum, Moorcroft, Wescot, Link Financial, Arrow Global. Działa na podstawie zezwolenia FCA i podlega zasadom CONC. Może pisać, dzwonić, negocjować i pozwać Cię do sądu. Nic ponadto.

To ktoś zupełnie inny. Działa na podstawie orzeczenia sądu albo liability order, ma legitymację i ściśle określone uprawnienia do zajęcia ruchomości. Windykator, który sugeruje w liście, że jest bailiffem, łamie prawo.

Wchodzi do gry, gdy CCJ powyżej 600 funtów zostanie przeniesiony do High Court. Ma szersze uprawnienia i wyższe opłaty niż enforcement agent z county court.

Sprawdzenie, z kim masz do czynienia, zajmuje minutę: wpisz nazwę firmy do wyszukiwarki rejestru FCA na register.fca.org.uk. Jeśli nie ma jej tam, a próbuje odzyskiwać dług konsumencki, to poważny problem po jej stronie.

Co firma windykacyjna może

- Kontaktować się listownie, telefonicznie, mailem i SMS-em w rozsądnych porach

- Przyjść pod Twój adres jako doorstep collector - ale to zwykła wizyta, więc możesz nie otworzyć albo poprosić o opuszczenie posesji, a wtedy musi wyjść

- Zaproponować rozłożenie na raty albo ugodę

- Zgłosić dane o długu do agencji kredytowych

- Wystąpić do sądu o CCJ, a po wyroku o attachment of earnings albo charging order

- Sprzedać dług dalej innej firmie

Czego zrobić nie może

Zasady FCA oraz sekcja 40 Administration of Justice Act 1970, która czyni nękanie dłużnika przestępstwem, dają całkiem konkretną listę zakazów:

- Podawać się za urzędnika sądowego, bailiffa albo przedstawiciela władzy

- Wysyłać pism stylizowanych na dokumenty sądowe - to klasyk sprzed lat, dziś rzadszy, ale nadal się zdarza

- Ujawniać informacji o długu osobom trzecim - sąsiadom, rodzinie, pracodawcy, współlokatorowi

- Kontaktować się z Tobą w pracy po tym, jak poprosiłeś, żeby przestali

- Dzwonić nadmiernie często - kilka telefonów dziennie to nękanie

- Grozić działaniami, których nie mogą podjąć - "zajmiemy Twoje wynagrodzenie" bez wyroku sądowego to nieprawda

- Odmawiać przejścia na kontakt wyłącznie pisemny, jeśli o to poprosisz

- Ignorować faktu, że masz doradcę ze StepChange czy Citizens Advice

- Naciskać na wzięcie kolejnego kredytu albo na sprzedaż majątku, żeby spłacić dług

- Doliczać opłat, których nie przewiduje umowa - windykator nie ma dowolności w naliczaniu swoich kosztów

- Dochodzić długu statute barred, gdy powiedziałeś, że nie zamierzasz go płacić

Twoje konkretne narzędzia

Jeśli nie rozpoznajesz długu, napisz krótko: nie uznaję tej należności, proszę o przedstawienie dowodu, że jestem stroną umowy. Nie podajesz przy tym żadnych dodatkowych danych osobowych ponad to, co i tak mają.

Przy umowach objętych Consumer Credit Act 1974 masz prawo zażądać kopii umowy kredytowej i pełnego wyciągu z konta za opłatą 1 funta. Firma ma 12 dni roboczych. Do czasu dostarczenia dokumentów dług jest niewykonalny przed sądem. Przy długach starszych niż dziesięć lat akta bardzo często nie istnieją i sprawa umiera po cichu.

Jedno zdanie w mailu: proszę o kontakt wyłącznie w formie pisemnej. Firma musi to uszanować. Zyskujesz spokój i dokumentację.

Choroba, żałoba, problemy ze zdrowiem psychicznym, świeże bezrobocie. Zgłoś to na piśmie, powołując się na obowiązek wsparcia klientów w trudnej sytuacji. W praktyce skutkuje to zwykle wstrzymaniem naliczania odsetek na 30 dni i przekazaniem sprawy do zespołu specjalistycznego.

Najpierw formalna skarga do firmy. Ma 8 tygodni na Final Response. Potem, jeśli odpowiedź Cię nie satysfakcjonuje, Financial Ombudsman Service, gdzie sprawa nic nie kosztuje, a firma płaci za jej rozpatrzenie.

Jak rozmawiać o spłacie

Nie zgadzaj się na kwotę, której nie udźwigniesz, tylko po to, żeby telefony ucichły. Zerwana rata jest gorsza niż niższa, ale dotrzymana.

Podstawą rozmowy powinien być budżet na formularzu Standard Financial Statement, który firmy w UK akceptują jako standard branżowy. Jeżeli po opłaceniu czynszu, rachunków i jedzenia zostaje Ci 12 funtów, to jest Twoja oferta i jest ona całkowicie normalna. Token payments, czyli symboliczne wpłaty po 1 funcie miesięcznie, też bywają akceptowane, kiedy naprawdę nie masz z czego płacić.

Przy starym, zdefaultowanym długu firmy potrafią przyjąć 30-70 proc. kwoty jednorazowo. Trzy zasady:

1. Wszystko na piśmie, przed przelewem. Ustne ustalenia nie istnieją.

2. Wyraźnie napisz, że kwota jest przyjmowana w pełnym i ostatecznym rozliczeniu, a reszta zostaje umorzona i nie zostanie sprzedana dalej.

3. Ustal, jak wpis będzie wyglądał na raporcie. Partially settled to sygnał dla lendera, że wierzyciel nie odzyskał całości, i wygląda gorzej niż satisfied. Jeśli różnica w kwocie jest mała, dopłata bywa opłacalna.

Pułapka, o której trzeba pamiętać

Przy długu, który mógł się już przedawnić, każda wpłata i każde pisemne uznanie resetuje sześcioletni bieg terminu. Zanim zaproponujesz cokolwiek, ustal datę ostatniej wpłaty. Windykatorzy dobrze wiedzą, że jedna symboliczna wpłata potrafi ożywić dług, i dlatego przy starych sprawach tak chętnie proponują "choćby 5 funtów na dobry początek".

Kiedy naprawdę trzeba się bać

Jeśli w skrzynce jest claim form z County Court Business Centre w Northampton, sprawa robi się poważna i masz 14 dni na odpowiedź. Zignorowanie kończy się wyrokiem zaocznym, a CCJ zostaje na raporcie sześć lat i staje się realnym problemem przy mortgage. Odpowiedz zawsze - nawet jeśli tylko wnioskujesz o więcej czasu albo kwestionujesz kwotę.

Po uporządkowaniu sprawy sprawdź, co dokładnie zostało zapisane na Twoim raporcie: czy firma nie założyła drugiego wpisu obok pierwotnego wierzyciela i czy data defaultu nie została przesunięta. Dane ze wszystkich trzech agencji zobaczysz w jednym miejscu na CheckMyFile.