Jak długo wpisy zostają na raporcie kredytowym - pełna oś czasu

Najczęstsze pytanie, jakie dostaję od klientów z problemami na raporcie, brzmi: kiedy to wreszcie zniknie. Odpowiedź prawie zawsze sprowadza się do jednej liczby - 6 lat - ale diabeł tkwi w tym, od kiedy te sześć lat się liczy. Ta sama data defaultu potrafi zdecydować, czy złożysz wniosek o mortgage w tym roku, czy dopiero za dwa lata.

Zasada ogólna i skąd się bierze

Sześcioletni okres przechowywania danych kredytowych nie wynika z jednej ustawy, tylko z zasad wymiany informacji uzgodnionych przez branżę i akceptowanych przez Information Commissioner's Office w kontekście UK GDPR. Dane mają być przechowywane tylko tak długo, jak jest to potrzebne. Sześć lat to przyjęty kompromis, spójny zresztą z terminem przedawnienia roszczeń z Limitation Act 1980.

Wyjątki od tej reguły są nieliczne, ale istotne - i to one zaskakują ludzi najbardziej.

Oś czasu: co ile leży na raporcie

- Hard search (pełne sprawdzenie przy wniosku kredytowym) - widoczne dla innych lenderów przez 12 miesięcy od daty wniosku. Największy wpływ ma w pierwszych trzech miesiącach, potem szybko traci na znaczeniu.

- Soft search (sprawdzenie bez wpływu na score, np. eligibility checker) - zapisany zwykle na 12 miesięcy, ale widzisz go tylko Ty. Lender go nie ocenia.

- Wyszukiwania od firm windykacyjnych i debt tracing - rejestrowane jako soft, ale bywają sygnałem dla Ciebie, że ktoś Cię szuka.

- Konto zamknięte i spłacone bez problemów - 6 lat od daty zamknięcia. Wbrew intuicji dobrze, że zostaje, bo buduje długość historii.

- Konto otwarte - widoczne bezterminowo, dopóki działa, plus 6 lat po zamknięciu.

- Pojedyncze opóźnienie (marker 1, 2, 3) - 6 lat od miesiąca, którego dotyczy. Każdy miesiąc ma własny licznik, więc seria opóźnień znika stopniowo.

- Arrangement to Pay (AP) - marker uzgodnionej obniżonej raty, typowy przy DMP. Też 6 lat od każdego miesiąca z markerem.

- Default - 6 lat od daty defaultu, nie od daty spłaty. To najważniejsze zdanie w całym tym tekście. Spłacenie długu zmienia status na satisfied albo settled, ale nie skraca ani jednego dnia.

- CCJ - 6 lat od daty wyroku. Jeśli zapłacisz całość w ciągu miesiąca od wydania wyroku, możesz wystąpić o wykreślenie go z Register of Judgments. Po tym miesiącu można już tylko oznaczyć go jako satisfied, a wpis zostaje.

- Bankructwo - 6 lat od daty postanowienia. Discharge następuje zwykle po 12 miesiącach, ale wpis wisi dalej. Jeśli sąd nałoży Bankruptcy Restrictions Order, ograniczenia mogą trwać nawet 15 lat.

- IVA - 6 lat od daty rozpoczęcia. Przy standardowym pięcioletnim IVA oznacza to około roku widocznego wpisu już po zakończeniu spłat.

- DRO (Debt Relief Order) - 6 lat od daty przyznania.

- Repossession i zaległości hipoteczne - 6 lat, jak każde inne konto z markerami.

- CIFAS marker za oszustwo - do 6 lat. Protective Registration, którą zakładasz sam dla ochrony, to 2 lata i można ją odnawiać.

- Powiązanie finansowe (financial association) - nie znika samo. Zostaje, dopóki nie złożysz wniosku o rozłączenie i nie zamkniesz wspólnych produktów.

- Powiązane adresy - potrafią zostać na raporcie bezterminowo. Trzeba je kwestionować ręcznie, jeśli są błędne.

- Electoral Roll - aktualny wpis oraz historia poprzednich adresów; zwykle widać kilka lat wstecz.

Trzy pułapki, na które ludzie wpadają

Klient przychodzi i mówi: spłaciłem ten dług w zeszłym roku, więc zniknie za pięć lat. Nie. Jeśli default zapadł w marcu 2021, wpis zejdzie w marcu 2027, niezależnie od tego, czy zapłaciłeś w 2021, w 2025, czy wcale. To działa też na Twoją korzyść: czekanie ze spłatą niczego nie skraca, ale spłata też niczego nie wydłuża.

Kiedy dług trafia do Lowell, Cabot czy PRA Group, na raporcie może pojawić się nowa pozycja. Data defaultu ma zostać oryginalna. Jeśli została przesunięta na dzień zakupu wierzytelności, to błąd i trzeba go kwestionować, bo dokłada Ci nawet kilka lat.

Wpis znika z raportu, ale formularz wniosku o mortgage u części lenderów pyta wprost, czy kiedykolwiek byłeś w bankructwie, IVA albo miałeś CCJ. Pytanie brzmi ever, nie in the last six years. Kłamstwo w tym miejscu to podanie nieprawdziwych informacji przy wniosku kredytowym, z ryzykiem markera CIFAS. Jeśli Twój bank jest w tej grupie, broker po prostu dobierze innego lendera.

Osobno: jeśli miałeś rachunek u konkretnego banku i skończył się defaultem, ten bank pamięta Cię we własnej bazie znacznie dłużej niż sześć lat. Blacklista wewnętrzna nie ma terminu ważności i nie jest częścią raportu.

Kiedy realnie możesz złożyć wniosek o mortgage

Sam upływ czasu robi tu bardzo dużo. Praktyczne widełki, jakie widzę na rynku:

- Default starszy niż 6 lat, wyczyszczony raport - dostęp do high street i normalnych stawek

- Default 3-6 lat, spłacony, mały - część specialist lenderów, np. Pepper Money, Precise, Bluestone, przy depozycie 10-15 proc.

- Default poniżej 2 lat - realnie potrzeba 20-25 proc. depozytu i wyższej stawki

- CCJ spłacony, starszy niż 3 lata - wielu lenderów przestaje go liczyć przy odpowiednim LTV

- Bankructwo po discharge - najczęściej minimum 3 lata od discharge, a przy 6 latach wracasz do szerokiego rynku

Te progi zmieniają się wraz z apetytem na ryzyko, więc traktuj je jako punkt wyjścia do rozmowy z brokerem regulowanym przez FCA, a nie jako regulamin.

Co zrobić z tą wiedzą

Wypisz każdy negatywny wpis wraz z jego datą początkową i dolicz 6 lat. Dostaniesz kalendarz, który mówi Ci konkretnie, w którym miesiącu Twój profil sam z siebie się poprawi. Bardzo często okazuje się, że najgorszy wpis schodzi za 7 albo 9 miesięcy - a wtedy najlepszą strategią jest po prostu poczekać i nie składać w tym czasie żadnych nowych wniosków.

Żeby ten kalendarz ułożyć, potrzebujesz dokładnych dat ze wszystkich trzech agencji, bo bywają rozbieżne. Najszybciej zbierzesz je w jednym miejscu przez CheckMyFile i od razu zobaczysz, czy któraś data nie została przypadkiem przesunięta.