Mortgage arrears - co robić gdy nie możesz płacić rat
Stracenie pracy, choroba, rozwód, wzrost rat po zakończeniu fix - powodów, dla których ludzie wpadają w mortgage arrears (zaległości w spłacie kredytu hipotecznego), jest wiele. Jeśli jesteś w takiej sytuacji lub obawiasz się, że możesz w nią wpaść, ten artykuł jest dla Ciebie. Najważniejsza zasada: nie chowaj głowy w piasek - im szybciej zareagujesz, tym więcej opcji masz.
Czym są mortgage arrears?
Mortgage arrears to zaległe, niespłacone raty kredytu hipotecznego. Jeśli nie zapłacisz raty w terminie, wchodzisz w arrears. Kwota arrears to suma niespłaconych rat - jeśli opuścisz dwie raty po 1,200 GBP, Twoje arrears wynoszą 2,400 GBP.
Arrears to nie to samo co default czy repossession - to wcześniejszy etap, na którym masz jeszcze wiele opcji.
Co się dzieje, gdy nie zapłacisz raty?
Tydzień 1-2: Lender zazwyczaj kontaktuje się z Tobą listownie lub telefonicznie. To informacyjny kontakt - pytają, czy jest jakiś problem.
Miesiąc 1-2: Jeśli nie reagujesz i nie płacisz, lender wysyła formalne listy z wezwaniem do zapłaty. Arrears zaczynają być raportowane do agencji kredytowych.
Miesiąc 3-6: Lender może rozpocząć procedurę odzyskiwania długu. Możesz otrzymać ostrzeżenie o potencjalnym repossession.
Miesiąc 6+: Lender może złożyć wniosek do sądu o possession order - nakaz wydania nieruchomości. Ale nawet na tym etapie sąd zwykle daje Ci szansę na spłatę.
Twoje prawa
FCA chroni Cię jako kredytobiorcę:
- Lender musi próbować rozwiązać sytuację polubownie, zanim podejmie kroki prawne
- Lender musi rozpatrzeć Twój wniosek o zmianę warunków spłaty
- Repossession jest ostatecznością, nie pierwszym krokiem
- Sąd ocenia, czy lender podjął wszystkie rozsądne kroki
Jakie masz opcje?
1. Zmiana na payment plan - lender może zgodzić się na spłacanie zaległości w ratach, dodatkowo do normalnej raty. Np. Twoja rata to 1,200 GBP, a masz 2,400 GBP zaległości. Lender może zgodzić się na raty 1,400 GBP przez 12 miesięcy.
2. Tymczasowe obniżenie rat - lender może zgodzić się na obniżoną ratę przez określony czas (np. 6 miesięcy), jeśli Twoja sytuacja jest tymczasowa (np. choroba, szukanie pracy).
3. Wydłużenie terminu mortgage - wydłużenie z 20 do 25 lat zmniejsza miesięczną ratę, dając Ci oddech.
4. Przejście na interest-only - tymczasowo płacisz tylko odsetki, bez spłaty kapitału. Rata jest znacznie niższa.
5. Payment holiday - niektórzy lenderzy oferują przerwę w spłacie na 1-3 miesiące. Odsetki nadal się naliczają, ale nie musisz płacić rat.
6. Capitalisation of arrears - zaległości są dodawane do salda mortgage i rozkładane na pozostały okres. Twoja rata nieco wzrasta, ale zaległości są "wyzerowane".
Gdzie szukać pomocy?
StepChange (stepchange.org) - darmowe doradztwo w sprawach zadłużenia. Mają specjalistów od mortgage arrears.
Citizens Advice (citizensadvice.org.uk) - darmowa porada prawna i finansowa.
National Debtline (nationaldebtline.org) - telefoniczna linia porad w sprawach długów.
Shelter (shelter.org.uk) - organizacja pomagająca w kwestiach mieszkaniowych, w tym zagrożeniu utratą domu.
MoneyHelper (moneyhelper.org.uk) - rządowa strona z narzędziami i poradami.
Czego NIE robić?
- Nie ignoruj listów od lendera - to najgorsze, co możesz zrobić. Brak reakcji przyspiesza eskalację.
- Nie bierz chwilówek na pokrycie rat - spirala zadłużenia pogarsza sytuację.
- Nie poddawaj się - lenderzy MUSZĄ współpracować z Tobą. Korzystaj ze swoich praw.
- Nie podejmuj pochopnych decyzji - sprzedaż domu w panice może oznaczać stratę equity.
Jak mortgage arrears wpływają na credit score?
Arrears są raportowane do agencji kredytowych i pojawiają się na Twoim raporcie. Możesz to sprawdzić na CheckMyFile→. Wpis o arrears pozostaje na raporcie przez 6 lat i znacząco obniża credit score.
Jednak im szybciej rozwiążesz sytuację, tym mniejszy ślad zostanie. Jedno opóźnienie nie jest tak poważne jak sześć miesięcy arrears.
Plan na przyszłość
Gdy wyjdziesz z arrears:
- Zbuduj fundusz awaryjny (3-6 miesięcy rat)
- Rozważ income protection insurance
- Przy następnym remortgage sprawdź, czy Twoje raty są komfortowe
- Regularnie monitoruj credit score i pracuj nad jego odbudową
Sprawdź swoją historię kredytową za darmo
Chcesz wiedzieć, jak wygląda Twój raport kredytowy? Skorzystaj z 7-dniowego darmowego okresu próbnego CheckMyFile i sprawdź dane ze wszystkich trzech agencji kredytowych w UK.
Sprawdź za darmo →