Sinking fund - jak planować koszty napraw w domu
Piec kondensacyjny pracuje 10-15 lat, dach z dachówki 40-60, okna PVC 20-25, kuchnia w praktyce 15-20. To nie są awarie, tylko wydatki z rozkładem jazdy, a tego rozkładu nikt Ci nie wręczył przy kluczach. Sinking fund to prosty sposób, żeby go rozpisać i co miesiąc odkładać jedną dwunastą rocznej kwoty.
Czym różni się od emergency fund
Emergency fund to pieniądze na rzeczy nieprzewidziane: utrata pracy, choroba, awaria, której nie dało się przewidzieć. Sinking fund to pieniądze na rzeczy całkowicie przewidywalne, których datę znasz tylko z grubsza.
Piec się zepsuje. Nie wiadomo, czy w listopadzie tego roku, czy za trzy zimy, ale się zepsuje. Traktowanie takiego wydatku jako niespodzianki to kwestia wyboru, nie losu.
Praktycznie oznacza to dwie osobne przegródki. Jedna jest nietykalna i czeka na kryzys. Druga jest planowo wydawana i planowo odbudowywana.
Ile to kosztuje - konkretne widełki
Ceny robót w UK, poza Londynem, przy standardowym trzysypialniowym domu szeregowym albo bliźniaku:
- Wymiana pieca gazowego z nowym sterowaniem: 2 200-3 800 funtów
- Roczny serwis pieca przez Gas Safe engineer: 80-130 funtów
- Wymiana dachu z nową membraną i łaceniem: 6 000-14 000 funtów
- Rynny i orynnowanie: 800-1 800 funtów
- Okna PVC, komplet 8 sztuk: 5 000-9 000 funtów
- Rewiring, czyli wymiana instalacji elektrycznej: 4 000-7 500 funtów
- Nowa kuchnia: 5 000-15 000 funtów, zależnie od tego, czy IKEA czy stolarz
- Łazienka: 4 000-8 000 funtów
- Malowanie zewnętrzne i drewno: 900-2 000 funtów co 5-7 lat
- Kominiarz i przegląd instalacji elektrycznej EICR co 10 lat: 250-450 funtów
Do tego drobiazgi, które kumulują się szybciej, niż się wydaje: cieknący kran, zapchany odpływ, wymiana zamka, uszkodzona dachówka po wichurze. Realnie 300-700 funtów rocznie na rzeczy poniżej 200 funtów każda.
Ile odkładać - trzy sposoby liczenia
Zasada jednego procenta wartości nieruchomości rocznie
Dom wart 250 000 funtów, jeden procent to 2 500 funtów rocznie, czyli 208 funtów miesięcznie. Prosta i zwykle wystarczająca dla domów w rozsądnym stanie.
Metoda pozycja po pozycji
Wypisujesz każdy element, szacujesz pozostałą żywotność i dzielisz koszt przez liczbę lat. Piec za 3 000 funtów z sześcioma latami życia to 500 funtów rocznie. Dach za 10 000 z dwudziestoma latami to 500 rocznie. Okna za 7 000 z piętnastoma latami to 467 funtów. Suma tych pozycji plus 500 funtów na drobiazgi daje realny cel roczny. Metoda dokładniejsza, ale wymaga godziny z kartką.
Metoda dla starych domów
Wiktoriański dom sprzed 1900 roku z jednoszybowymi oknami i wilgocią u podstawy ścian potrzebuje raczej 1,5-2 procent wartości rocznie. Nowy dom z gwarancją NHBC przez pierwsze dziesięć lat może zejść do 0,5 procent, bo strukturalne wady pokrywa gwarancja.
Wybierz jedną metodę i trzymaj się jej. Najgorsza jest metoda czwarta, czyli brak jakiejkolwiek metody.
Skąd wziąć dane o Twoim konkretnym domu
Nie zgaduj. Masz do dyspozycji konkretne źródła.
Survey
Jeśli przy zakupie zamawiałeś RICS Home Survey Level 2 albo Level 3, masz w ręku gotową listę. Surveyor opisuje stan każdego elementu i oznacza pilność. Przepisz to na harmonogram: co jest do zrobienia w rok, co w pięć lat, co w dziesięć. Ten raport kosztował Cię 500-1 200 funtów, warto go otworzyć drugi raz.
Tabliczka na piecu
Rok produkcji i model. Wpisujesz w wyszukiwarkę i wiesz, ile mu zostało oraz czy części są jeszcze dostępne.
EPC
Certyfikat energetyczny nieruchomości zawiera informacje o typie ogrzewania, izolacji, oknach i sugerowanych ulepszeniach z szacunkowym kosztem. Jest publicznie dostępny w rejestrze EPC pod adresem nieruchomości.
Land Registry i historia budynku
Rok budowy da Ci pojęcie o typie konstrukcji i typowych problemach danego okresu, na przykład ścianach bez izolacji w domach z lat sześćdziesiątych.
Leaseholderzy - inna gra
Jeśli kupiłeś mieszkanie w leasehold, część tych kosztów płacisz przez service charge, a budynek ma zwykle własny fundusz remontowy, nazywany reserve fund albo właśnie sinking fund. Twoja miesięczna opłata zawiera składkę na ten fundusz.
To nie zwalnia Cię z własnego odkładania, bo:
- Fundusz budynku pokrywa części wspólne, nie Twoją kuchnię, piec i łazienkę
- Przy dużych remontach freeholder wysyła Section 20 notice i wtedy dochodzi dopłata poza zwykłym service charge. Wymiana dachu, windy albo elewacji potrafi oznaczać rachunek na 5 000-20 000 funtów na mieszkanie
- Wysokość reserve fund bywa symboliczna i nie pokrywa realnych potrzeb
Przed zakupem leaseholdu poproś solicitora o wgląd w sprawozdania z reserve fund za ostatnie trzy lata i o informację o planowanych major works. To pytanie zadaje mniej niż połowa kupujących, a jest jednym z najważniejszych w całym procesie.
Jak to zorganizować technicznie
1. Policz cel roczny jedną z trzech metod
2. Podziel przez dwanaście i ustaw standing order na dzień po wypłacie
3. Trzymaj pieniądze na osobnym koncie oszczędnościowym albo w osobnej przegródce w Monzo, Starling czy Chase - nazwij ją po imieniu, na przykład DOM NAPRAWY
4. Rozbij na podprzegródki, jeśli lubisz porządek: piec, dach i okna, wnętrze, drobne
5. Raz w roku, najlepiej we wrześniu przed sezonem grzewczym, zrób przegląd i skoryguj kwoty
6. Zapisuj wydatki - po trzech latach będziesz miał własne dane zamiast średnich z internetu
Czego sinking fund nie zastąpi
Buildings insurance pokrywa zdarzenia losowe: pożar, zalanie, wichurę, uderzenie drzewa. Nie pokrywa zużycia. Piec, który padł ze starości, to Twój koszt i żaden ubezpieczyciel go nie zwróci. Boiler cover, czyli osobny abonament serwisowy za 15-30 funtów miesięcznie, bywa sensowny przy starym urządzeniu, ale przy nowym piecu z gwarancją to zwykle wyrzucanie pieniędzy.
Warto sprawdzić też dostępne dofinansowania. Boiler Upgrade Scheme daje dotację na pompę ciepła, a lokalne programy poprawy efektywności energetycznej bywają dostępne dla gospodarstw o niższych dochodach. Zasady się zmieniają, więc weryfikuj aktualny stan na gov.uk, zanim oprzesz na nich swój plan.
Efekt uboczny, który się liczy przy mortgage
Dom utrzymany w dobrym stanie broni swojej wyceny. Przy remortgage za pięć lat surveyor lendera przyjdzie i oceni nieruchomość. Wilgoć, przeciekający dach albo instalacja elektryczna sprzed czterdziestu lat mogą skończyć się retention, czyli zatrzymaniem części kwoty kredytu do czasu wykonania napraw, albo obniżoną wyceną i gorszym LTV. Regularne odkładanie na naprawy jest zatem także inwestycją w Twoje przyszłe warunki kredytowe.
Jeżeli planujesz w najbliższych latach remortgage albo product transfer, sprawdź przy okazji raport na CheckMyFile - stan nieruchomości i stan historii kredytowej to dwie rzeczy, które lender oceni jednocześnie.
Sprawdź swoją historię kredytową za darmo
Chcesz wiedzieć, jak wygląda Twój raport kredytowy? Skorzystaj z 7-dniowego darmowego okresu próbnego CheckMyFile i sprawdź dane ze wszystkich trzech agencji kredytowych w UK.
Sprawdź za darmo →