Umowa na telefon jako narzędzie budowania historii kredytowej

Umowa na telefon za 32 funty miesięcznie to w oczach agencji kredytowej taki sam kredyt jak pożyczka na 800 funtów. Dla kogoś, kto przyjechał do UK rok temu i nie ma jeszcze karty kredytowej, to często pierwszy wpis, który w ogóle pojawia się w pliku.

Dlaczego kontrakt liczy się jak kredyt

Kupujesz telefon warty 700 funtów, ale nie płacisz za niego z góry. Operator finansuje sprzęt i rozkłada koszt na 24 albo 36 miesięcy. To jest kredyt konsumencki w rozumieniu Consumer Credit Act i podlega tym samym zasadom co każda inna pożyczka.

EE, O2, Vodafone i Three raportują do agencji kredytowych co miesiąc. Wpis wygląda tak samo jak przy karcie: data otwarcia, kwota, saldo pozostałe do spłaty i dwunastomiesięczna historia płatności w postaci kodów (0 oznacza płatność w terminie, 1 to miesiąc opóźnienia, 2 to dwa miesiące i tak dalej).

Dwa lata terminowych płatności to 24 pozytywne punkty danych. Dla osoby z thin file - czyli pustym albo prawie pustym plikiem - to różnica między "brak danych do oceny" a realnym score.

Split contract - dwie umowy w jednej

Większość operatorów rozdzieliła kontrakt na dwie części i to ma znaczenie:

- Device Plan - sam sprzęt, formalnie pożyczka na 0 proc., raportowana do agencji. To on buduje albo psuje historię.

- Airtime Plan - minuty, SMS, dane. Zwykle umowa usługowa, część operatorów też ją raportuje, część nie.

O2 Refresh działa dokładnie w tym modelu i widać to na raporcie jako osobną pozycję z konkretną kwotą. W sklepie zapytaj wprost, czy umowa jest raportowana - sprzedawca zwykle wie, a jeśli nie, odpowiedź i tak zobaczysz w raporcie po dwóch miesiącach.

SIM-only kontra umowa z telefonem

Tu jest najczęstsze nieporozumienie. SIM-only rolling monthly, czyli plan bez zobowiązania z miesięcznym wypowiedzeniem, w większości przypadków nie jest raportowany jako kredyt. Nie ma finansowanego sprzętu, więc nie ma pożyczki.

Giffgaff i Smarty w modelu pay as you go czy rolling SIM nic Ci nie zbudują. Nie znaczy to, że są złe - jeśli chcesz tanio dzwonić, to świetny wybór. Ale jeśli celem jest historia kredytowa, potrzebujesz kontraktu z ratą za sprzęt albo SIM-only na 12 lub 24 miesiące, który operator zgłasza do agencji.

Jeśli przy zapisie robili Ci credit check, umowa najprawdopodobniej będzie raportowana. Jeśli nie sprawdzali nic prócz karty płatniczej, nie licz na wpis.

Jak dostać umowę bez historii kredytowej

Operatorzy odmawiają rzadziej niż banki, ale odmawiają. Jeśli jesteś w UK krótko:

To najszybsza rzecz, jaką możesz zrobić, a operator sprawdza adres w pierwszej kolejności.

Kontrakt z iPhonem za 1 200 funtów to wysokie ryzyko dla operatora. Telefon za 200-300 funtów przy racie 15-20 funtów przechodzi znacznie łatwiej i buduje historię dokładnie tak samo.

Część operatorów przy pustym pliku zaproponuje kaucję w granicach 50-150 funtów albo płatność z góry za sprzęt. To nie jest kara, tylko zabezpieczenie, i zwykle wraca po roku terminowych płatności.

Każdy zostawia hard search. Cztery zapytania w ciągu tygodnia to czerwona flaga w każdym scorecardzie.

Default z telefonu przy wniosku o mortgage

Tu robi się poważnie. Nieopłacony kontrakt to jeden z najczęstszych powodów, dla których ludzie odpadają z high street. Typowy scenariusz wygląda tak: człowiek wraca do Polski na trzy miesiące, zapomina anulować direct debit albo zamyka konto, z którego pobierano ratę, a operator po sześciu miesiącach rejestruje default na 240 funtów. Człowiek dowiaduje się o tym dwa lata później, przy wniosku o kredyt hipoteczny.

Dobra wiadomość jest taka, że communications defaults część lenderów traktuje osobno. Kryteria bywają sformułowane wprost: ignorujemy defaulty telekomunikacyjne poniżej określonej kwoty, często 250 albo 500 funtów, o ile są satisfied. Taką elastyczność znajdziesz częściej u specialist lenderów typu Kensington, Precise czy Pepper Money niż w Nationwide. Broker regulowany przez FCA sprawdzi to w kryteriach w pięć minut.

Zła wiadomość: dopóki default nie jest oznaczony jako satisfied, czyli spłacony, większość lenderów nie chce rozmawiać. Spłata nie usuwa wpisu, ale zmienia jego status i to często wystarcza, żeby wniosek przeszedł.

Plan na 24 miesiące

1. Sprawdź, czy jesteś na rejestrze wyborczym pod aktualnym adresem.

2. Weź kontrakt na 24 miesiące ze sprzętem ze średniej półki, z ratą, której nie poczujesz - 20-35 funtów to rozsądny zakres.

3. Ustaw Direct Debit z konta, na którym zawsze masz środki w dniu poboru. Nie standing order, bo przy zmianie kwoty rachunku ta forma płatności się nie dostosuje.

4. Nie zmieniaj operatora co rok w pogoni za promocją. Długa umowa, zamknięta prawidłowo, wygląda lepiej niż trzy krótkie.

5. Po roku dodaj drugi produkt - credit builder card z małym limitem. Dwa różne typy kredytu budują plik szybciej niż jeden.

6. Na dwa miesiące przed przeprowadzką zaktualizuj adres u operatora. Rozjazd adresowy między raportem a wnioskiem hipotecznym generuje niepotrzebne pytania od underwritera.

Czego nie robić

Nie oddawaj telefonu koledze z myślą, że będzie płacił ratę za Ciebie. Umowa jest na Ciebie i default będzie na Ciebie. Widziałem to kilkanaście razy i w żadnym z tych przypadków kolega nie płacił do końca.

Nie zamykaj konta bankowego, dopóki nie przeniesiesz albo nie anulujesz direct debitów. Bank nie poinformuje operatora, że konto zniknęło.

Nie ignoruj listów od operatora po powrocie z dłuższego wyjazdu. Między pierwszą nieopłaconą ratą a defaultem masz zwykle trzy do sześciu miesięcy - to dużo czasu na jeden telefon i ustalenie planu spłaty.

Jeśli nie masz pewności, czy Twój kontrakt w ogóle jest raportowany i czy nie wisi na nim stary wpis sprzed przeprowadzki, sprawdź plik w trzech agencjach na CheckMyFile. Umowy telekomunikacyjne często trafiają tylko do jednej z nich i właśnie dlatego bywają zaskoczeniem przy mortgage.